In het artikel “Traum healing, giving up control in a controlled way” schreef ik over hulpbronnen tijdens een trauma healing sessie. In dit artikel ga ik hier nader op in, want het is van onschatbare waarde om deze voor jezelf te kunnen herkennen en in te kunnen zetten, en niet alleen wanneer je getraumatiseerd bent.
Maak het je makkelijker
In ons dagelijks leven laten we ons gemakkelijk leiden door stress en druk vanuit onze omgeving en vanuit onszelf. Of we nu getraumatiseerd zijn of teveel stress ervaren (door privé omstandigheden of werkdruk), het is prettig om je eigen hulpbronnen te kennen. Je creëert momenten, waarbij je op adem komt, evenwichtiger gaat voelen, en meer ruimte ervaart. Een hulpbron is iets waarbij je innerlijk rustiger van gaat voelen, in het hier en nu komt. Een hulpbron is voedend en verbindend.
Het is dus een win-winsituatie om bewust(er) te worden van je hulpbronnen. Van benauwd voelen door bijvoorbeeld een verhoogd stressgevoel, je hapt bij wijze van spreken naar adem, naar ruimte waarbij je weer makkelijker ademhaalt. We zijn vaak gehaast in ons leven, het is onderdeel van onze samenleving. Een hulpbron kan jou helpen om je makkelijker staande te houden.
Jouw verlies in traumatische situaties
Hulpbronnen zijn fantastische hulpmiddelen, om jezelf te kunnen sturen van stress naar innerlijke rust. Stress en trauma zijn overigens sterk gerelateerd: door een verhoogde stresssituatie, komt het activerende deel van je zenuwstelsel stevig op gang. Wanneer dit niet tijdig door het rustgevende deel van je zenuwstelsel omgebogen wordt, kan er een trauma ontstaan.
Wanneer je een traumatische ervaring hebt opgedaan, kun je minder in verbinding staan met jezelf en je omgeving. Dit kun je omkeren door een hulpbron in te zetten. Wanneer je echter te diep in de traumatische ervaring (opnieuw) bent beland, je voelt je verstard bijvoorbeeld, dan heb je hulp nodig. Hoe weet je dit? Doordat je geen ruimte meer hebt om jezelf te reguleren, je voelt je gevangen in jezelf.
Ben jij bewust van de ruimte die jij nog hebt, waarin je keuzes kunt maken? Dat je jouw hulpbronnen kunt gebruiken? Of ervaar je geen ruimte meer, mis je levensenergie, merk je dat je meer afwezig bent. Wat je het liefste zou willen, lijkt nu onbereikbaar. Het kan zelfs zo zijn, dat je werk verliest, of je relatie, het contact met je gezin, met vrienden, met collega’s. Of dat je bepaalde omgevingen moet vermijden.
Zo vond ik het in een periode van mijn leven het enorm lastig om zonder ‘rugdekking’ ergens te gaan zitten of liggen (bijvoorbeeld op een strand). Ik kon niet zo maar te midden van andere mensen zijn. Ik kon andere mensen, die achter me langs liepen waar ik hen niet kon zien, niet dulden. Ik werd zeer onrustig, kon me niet ontspannen. Dit is veranderd. Compleet. Ik kan zelfs nu in slaap vallen te midden van anderen.
De kwaliteit van ruimte (‘quality of space’) is daardoor voor mij enorm gegroeid! De ruimte die ik mezelf kon gunnen, de kwaliteit dit ik erin terug kon vinden. De ruimte die ik zelf kon gaan creëren, door mijn hulpbronnen te kennen.
Jouw bronnen
Je hebt bronnen die vanuit jezelf komen, die te maken met jouw eigen kwaliteiten. Bijvoorbeeld je eigen volharding, flexibiliteit, vertrouwen, intelligentie of creativiteit. Maar ook je eigen waarnemingen van jouw gevoelens, je lichaamsbewustzijn, je gevoel voor waarde en spiritualiteit.
Daarnaast kun je ze ook buiten jezelf vinden: je vader of moeder, je broer of zus, een vriend of vriendin of iemand anders in je netwerk spreken. Je hond of kat of een ander huisdier kunnen ook een rustgevend effect creëren. Maar ook het beoefenen van een sport, yoga, meditatie, of een wandeling in de natuur. Elke vrijetijdsbesteding waarbij je je innerlijk rustiger van gaat voelen.
En overigens, een sigaret roken kan daar ook bij horen; los van het normaliter ongezonde effect, kan dit voor velen wel een kalmerende werking hebben. Het gaat hierbij om het reguleren van je zenuwstelsel. Andere voorbeelden: een boek of tijdschrift lezen, even op de bank hangen, je favoriete tv serie kijken, kleding of schoenen kopen, 5 minuten langer pauze nemen, naar jouw favoriete muziek luisteren, een warm bad nemen.
Hulpbronnen kunnen dus zeer uiteenlopend zijn, en verschillen absoluut van persoon tot persoon. Voor mij persoonlijk is een wandeling in de natuur een fantastische hulpbron, met veel groen en water (bijvoorbeeld een rivier of een meer). Maar ook een dag zeilen doet mij enorm goed.
De strandwandeling van afgelopen weekend
Ook een herinnering van een eerdere ervaring kan je helpen! Door deze herinnering op te roepen, krijgt je lichaam sensaties van toen, maar dan in het hier en nu. En door dat waar te nemen, kun je innerlijk rustiger worden. Bijvoorbeeld een positieve herinnering aan de strandwandeling van afgelopen weekend geeft je een prettig gevoel van rust en ruimte. Zo’n herinnering kan overigens ook van een maand geleden zijn (of meerdere maanden).
Hulpbronnen kun je ook ter plekke vinden: laat je jezelf oriënteren in de ruimte waar je bent, thuis in de kamer, je slaapkamer, buiten in de tuin, of op kantoor of waar je ook maar werkt. Of waar je op visite bent, en tijdens een vliegreis voor je werk of vakantie. Je kijkt rond, in feite volg je je ogen, en waar je ogen naar toe getrokken worden en waar je van binnen rustiger gaat voelen, dan heb jij een lokale hulpbron gevonden.
Hulpbronnen komen dus in verschillende smaakjes. Een aantal jaren geleden, tijdens één van de trauma healing trainingen, werden krachtdieren en archetypen genoemd als hulpbron. Je kent waarschijnlijk wel een dier dat jou het meeste aanspreekt. Ook iemand die bijzonder of speciaal voor jou is geweest, of de belangrijkste persoon in je leven is geweest kan jou helpen.